Munch Sapjes

Hoe worden koudgeperste sappen gemaakt? Van vers fruit tot fles

Geschreven door: Clasque Poorter

Koudgeperste sappen zie je steeds vaker terug in de koelkast van mensen die bewust bezig zijn met hun voeding. Maar wat betekent ‘koudgeperst’ eigenlijk? En hoe komt een sapje van vers fruit en groenten uiteindelijk in een fles terecht?


Bij koudgeperste sappen draait het om de manier waarop het sap uit groente en fruit wordt gehaald. In plaats van het gebruik van een traditionele sapcentrifuge wordt het product eerst fijngemalen en daarna met een hydraulische pers uitgeperst.


In deze blog leggen we stap voor stap uit hoe koudgeperste sappen worden gemaakt en wat er tijdens het proces gebeurt.

Wat is koudgeperst sap?

Koudgeperst sap is sap dat wordt gemaakt met behulp van een pers waarbij groente en fruit onder hoge druk worden uitgeperst. Het woord ‘koud’ verwijst naar het persproces, waarbij het sap niet bewust wordt verwarmd om het vocht uit de ingrediënten te halen.


Bij een hydraulische pers wordt het fijngemalen fruit en de groente tussen perslagen geplaatst. Vervolgens wordt er druk opgebouwd, waardoor het sap uit de pulp wordt geperst. Het sap wordt opgevangen en de overgebleven pulp blijft achter.


Dit verschilt bijvoorbeeld van een sapcentrifuge. Daarbij worden ingrediënten met hoge snelheid rondgedraaid om het sap van de vaste delen te scheiden. Bij koud persen ligt de nadruk juist op langzaam persen met behulp van druk.

Stap 1: het selecteren van groente en fruit

Een koudgeperst sap begint natuurlijk bij de ingrediënten. Afhankelijk van het recept worden verschillende soorten groenten en fruit gebruikt. Ook kruiden of specerijen kunnen onderdeel zijn van een recept.


Denk bijvoorbeeld aan appel, citroen, komkommer, wortel, selderij, spinazie of gember. Door verschillende ingrediënten te combineren ontstaan verschillende smaken en kleuren.


Voordat de ingrediënten worden verwerkt, worden ze gecontroleerd, gewassen en waar nodig gesneden of voorbereid. De ingrediënten zijn daarmee klaar voor de volgende stap: het verkleinen.


De keuze en verhouding van de ingrediënten bepalen voor een groot deel hoe het uiteindelijke sap eruitziet en smaakt. Een recept met voornamelijk fruit krijgt bijvoorbeeld een andere smaak dan een sap waarin vooral groenten zijn verwerkt.

Fruitmand

Stap 2: de ingrediënten worden fijngemalen

Na het wassen en voorbereiden worden de groenten en het fruit verkleind. Dit gebeurt zodat het sap dat in de ingrediënten zit makkelijker kan vrijkomen tijdens het fijnmalen en persen.


De ingrediënten worden hierbij omgezet in een soort pulp. Deze pulp bevat zowel vocht als de vaste delen van het fruit en de groenten.


De manier waarop de ingrediënten worden verkleind kan verschillen per productieproces en soort ingrediënt. Harde groenten hebben bijvoorbeeld een andere structuur dan zacht fruit.


Door de ingrediënten kleiner te maken, ontstaat een massa die geschikt is om vervolgens in de pers te verwerken. De pulp vormt daarmee de basis voor de volgende stap van het productieproces.

Stap 3: de pulp wordt hydraulisch geperst

Dit is het belangrijkste onderdeel van het koudpersproces. De fijngemalen pulp wordt in speciale perszakken of tussen perslagen geplaatst. Vervolgens wordt de pulp met een hydraulische pers onder hoge druk samengedrukt.


Door deze druk komt het sap uit de pulp vrij. Het vloeibare gedeelte loopt uit de pers en wordt opgevangen, terwijl de vaste resten achterblijven.

Bij een hydraulische pers gebeurt dit zonder dat het product door snel ronddraaiende messen wordt gecentrifugeerd. De hoge druk zorgt ervoor dat het aanwezige vocht uit de pulp wordt gehaald.


Het persen is daarmee het moment waarop de vaste ingrediënten worden omgezet in het vloeibare sap dat uiteindelijk in de fles terechtkomt.

Interne Munch foto

Wat gebeurt er met de pulp?

Na het persen blijft er een droge massa van groente- en fruitresten over. Dit wordt ook wel pulp of perskoek genoemd. Wat hiermee gebeurt, verschilt per producent. De pulp kan bijvoorbeeld worden verwerkt in andere voedingsmiddelen, worden gebruikt als grondstof of worden afgevoerd.


Het uiteindelijke sap bestaat na het persen uit het vloeibare gedeelte dat uit de ingrediënten is gehaald. Afhankelijk van het recept en de gewenste structuur kan het sap vervolgens nog worden gefilterd.


De hoeveelheid pulp die overblijft kan verschillen per ingrediënt. Een sappige vrucht levert bijvoorbeeld een andere verhouding tussen vocht en vaste delen op dan een stevige groente.

Stap 4: het sap wordt opgevangen

Zodra het sap uit de pers komt, wordt het opgevangen in een daarvoor bestemde tank of container. Vanaf dit moment is het belangrijk dat het sap zorgvuldig wordt verwerkt.


Het sap kan worden gecontroleerd op bijvoorbeeld smaak, structuur en samenstelling. Ook kunnen verschillende sappen worden gecombineerd om tot een specifiek recept te komen.


Daarna volgt de volgende stap: het vullen van de flessen. Afhankelijk van het productieproces kan het sap direct verder worden verwerkt of eerst tijdelijk worden opgeslagen onder gecontroleerde omstandigheden. Het doel is om het proces tussen persen en bottelen zorgvuldig te laten verlopen.

Stap 5: het sap wordt gebotteld

Het verse sap wordt vervolgens afgevuld in flessen of andere geschikte verpakkingen. Dit gebeurt onder gecontroleerde omstandigheden.


Afhankelijk van de producent en het product kan er na het persen nog een conserverings- of houdbaarheidsproces plaatsvinden. Een voorbeeld hiervan is HPP, oftewel High Pressure Processing. Hierbij wordt een verpakt product onder zeer hoge waterdruk behandeld.


Dit is een aparte stap en staat los van het daadwerkelijke koudpersen. Niet ieder koudgeperst sap wordt op precies dezelfde manier verwerkt.


Het productieproces kan daarom per merk en product verschillen. Ook de verpakking, houdbaarheid en manier van bewaren kunnen per product anders zijn.

productie

Koudgeperst versus sap uit een sapcentrifuge

Hoewel beide methodes uiteindelijk sap opleveren, zit het verschil vooral in de manier waarop het sap wordt gewonnen.


Bij een sapcentrifuge worden groenten en fruit met hoge snelheid verwerkt en wordt het sap door middel van centrifugale kracht van de vaste delen gescheiden. Bij koud persen worden de ingrediënten eerst fijngemaakt en daarna onder druk uitgeperst.


Daardoor zijn het twee verschillende manieren om van dezelfde ingrediënten een sap te maken.

Welke methode wordt gebruikt, hangt onder andere af van het gewenste eindproduct, de ingrediënten en het productieproces van de producent.


Het verschil zit dus vooral in de techniek die wordt gebruikt om het sap uit de ingrediënten te halen. Beide methodes hebben hun eigen manier van verwerken en kunnen worden toegepast voor verschillende soorten sap.

Waarom wordt sap koudgeperst?

De term koudgeperst zegt vooral iets over de productiemethode. Er wordt gebruikgemaakt van een hydraulische pers in plaats van een traditionele centrifugale methode.


Voor producenten is dit een manier om sap uit verschillende soorten groenten en fruit te halen zonder het product tijdens het persen bewust te verwarmen.


Daarnaast past de methode bij het idee van verse sappen waarbij de smaak en samenstelling van de gebruikte ingrediënten centraal staan. Het resultaat is een vloeibaar product waarin de smaken van de gebruikte groenten, fruit en andere ingrediënten samenkomen.


De term ‘koudgeperst’ beschrijft dus in de eerste plaats hoe het sap wordt gemaakt en niet welke ingrediënten erin zitten. Die kunnen per recept en producent verschillen.

Van groente en fruit naar een fles

Wanneer je een fles koudgeperst sap ziet, lijkt het misschien alsof het proces eenvoudig is. Toch komen er verschillende stappen bij kijken.


Eerst worden de ingrediënten geselecteerd en gewassen. Daarna worden ze voorbereid en fijngemalen. De pulp wordt vervolgens hydraulisch geperst, waarbij het sap wordt gescheiden van de vaste resten. Daarna wordt het sap verwerkt, gecontroleerd en gebotteld.


Iedere stap draagt bij aan het uiteindelijke product dat uiteindelijk in de koelkast terechtkomt.

Van het kiezen van de juiste ingrediënten tot het vullen van de fles: het maken van koudgeperst sap bestaat uit meerdere opeenvolgende stappen. De precieze uitvoering kan per producent en recept verschillen.

x

Conclusie

Koudgeperst sap wordt gemaakt door verse groenten en fruit eerst fijn te maken en vervolgens met een hydraulische pers onder hoge druk uit te persen. Het sap wordt opgevangen, eventueel verder verwerkt en daarna gebotteld.


Het belangrijkste verschil met bijvoorbeeld een sapcentrifuge zit in de manier waarop het sap wordt gewonnen. Bij koud persen wordt gebruikgemaakt van druk in plaats van hoge snelheid.


Zo ontstaat stap voor stap een sap uit de oorspronkelijke ingrediënten. Van het wassen en voorbereiden van groente en fruit tot het persen en bottelen: achter iedere fles koudgeperst sap zit een zorgvuldig productieproces.